صداگیری خودرو چیست؟ | 4 بهترین ابزار برای انجام آن

بگذارید برای توضیح بهتر این موضوع که صداگیری خودرو چیست، مفهوم نویز (صداهای مزاحم) را برایتان شفاف کنیم. به مجموعه صداهای ناهنجار یا غیردلخواهی که حین فعالیت ماشین به گوش می‌رسد، نویز  می‌گویند. صداگیری خودرو در واقع شامل ترفندهایی برای خنثی کردن امواج نویزها است. در نتیجه، سرنشینان می‌توانند در فضایی آرامش‌بخش از سفر جاده‌ای خود لذت ببرند. در این مقاله از تیم «ریزگان»، قرار است تجربه چندین ساله خود در زمینه ریشه‌یابی و روش‌های از بین بردن صداهای خودرو را با شما در میان بگذاریم. پس، تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.

روش‌های صداگیری خودرو

برای این که از پس انجام اصولی صداگیری خودرو بربیایید، باید سه روش اصلی آن را بشناسید. روش اول که تحت عنوان ددینگ شناخته می‌شود، به کمک قطعات فلزی مازاد قابل انجام است. در این روش شما به کمک این قطعات مانع از لرزش قطعه اصلی ماشین می‌شوید. بدین ترتیب و در نتیجه کاهش لرزش، صدای ناشی از فعالیت ماشین خودبه‌خود از بین می‌رود.

دومین مورد از روش‌های صداگیری خودرو تحت عنوان دمپینگ شناخته می‌شود.  برای درک این روش بد نیست که نگاهی به تعریف علمی آن بیندازیم. دمپینگ یا میرایی یکی از مفاهیم موجود در فیزیک کلاسیک است که بر اساس آن «نیروهای مقاومتی به تدریج دامنه یک نوسان را کاهش می‌دهند». بدین ترتیب با کاهش میزان لرزش قطعات خودرو، جلوی بروز سر و صدا گرفته می‌شود.

سومین روش هم دمپتینگ یا همان کاهش صدا است. در این روش به جای محدود کردن منبع بروز صدا، خود صدا را کاهش می‌دهند. دریافت درکی عمیق از این که تفاوت میان روش‌های صداگیری خودرو چیست چندان به کارتان نخواهد آمد. شما می‌توانید با تکیه بر همین مفاهیم ابتدایی، بهترین راه حل برای صداگیری ماشینتان را کشف کنید.

بهترین ابزار موجود برای صداگیری خودرو چیست؟

فوم عایق بازتابنده، عایق‌های مغناطیسی، عایق‌های قیری و عایق‌های الاستومری از جمله مواد بهترین ابزارهایی هستند که به‌طور گسترده در صنعت خودرو و تأسیسات مورد استفاده قرار می‌گیرند. قطعا می‌پرسید که نحوه گروهبندی هرکدام از این ابزارها در بین سه روش اصلی برای صداگیری خودرو چیست؟ نکته این است که اکثر این ابزارها ذیل روش دمپنینگ قرار می‌گیرند. چنانچه هرگونه سوالی درباره سایر روش‌های صداگیری خودرو داشتید، حتما با تیم ریزگان تماس بگیرید. (ریزگان یه مرکز معتبر در زمینه خدمات انجام پولیش خودرو و سرامیک خودرو در تهران است )

عایق‌های دمپنینگ نه تنها در کاهش صدا و ارتعاشات نقش کلیدی ایفا می‌کنند، بلکه به عنوان عایق‌های حرارتی نیز عملکردی قابل توجه دارند. در ادامه، به بررسی ویژگی‌ها و کاربردهای هر یک از این مواد می‌پردازیم تا درک بهتری از مزایا و تفاوت‌های آن‌ها به دست آوریم.

فوم عایق بازتابنده

برای بهبود کیفیت آکوستیک داخل خودرو، می‌توان از پوشش‌های مخصوص جاذب صوت استفاده کرد. این پوشش‌ها می‌توانند بخش عمده‌ای از نویزهای محیطی را جذب کنند. به همین دلیل انتخابی مناسب برای کاهش آلودگی صوتی در فضای داخلی اتومبیل به شمار می‌روند.

این مواد همچنین از انتقال سرما به داخل کابین جلوگیری کرده و برای فصول سرد کاربردی هستند. بهتر است پوشش‌های جاذب صوت در زیر لایه‌های عایق صوتی ماشین نصب شود. برای دستیابی به بهترین نتیجه و همچنین صرفه‌جویی در زمان، پیشنهاد می‌شود هر دو لایه را به صورت همزمان نصب کنید.

عایق مغناطیسی

عایق‌های مغناطیسی، با قابلیت چسبیدن به سطوح فلزی، به‌راحتی روی بدنه خودرو نصب می‌شوند. این محصولات برای کنترل صدا و لرزش‌های ناخواسته در قسمت زیرین ماشین مورد استفاده قرار می‌گیرند. این عایق‌ها علاوه بر خاصیت دمپنینگ، از خواص نویز ددینگ نیز برخوردارند.

عایق قیری

همانطور که از اسمشان پیدا است، عایق‌های قیری از ترکیبات برآمده از قیر ساخته شده‌اند. این عایق‌ها به دلیل خاصیت چسبندگی بالا و عدم نیاز به فرآیند حرارتی، به سادگی قابل نصب هستند. این نوع عایق‌ها به‌طور گسترده در بخش‌هایی مانند درها، سقف، اطراف پنجره‌ها، گلگیرها و سایر قسمت‌های مشابه خودرو به کار می‌روند.

عایق الاستومری

عایق‌های الاستومری با ساختار سلولی کاملاً بسته، به‌طور گسترده برای کنترل دما و جلوگیری از انتقال گرما یا سرما مورد استفاده قرار می‌گیرند. این نوع عایق‌ها به‌عنوان گزینه‌ای مدرن و کارآمد، جایگزین مناسبی برای مواد سنتی مانند پشم شیشه محسوب می‌شوند.

به نقل از مجله کار آدیو اینک: «لاستیک‌های الاستومری بی‌بو که می‌توانند هوا را در خود حبس کنند، بهترین گزینه برای ددینگ صداهای کابین محسوب می‌شوند».

پیش از به کار بستن روش‌ها و ابزارهای صداگیری منشا صدا را پیدا کنید

بسیاری از کارخانه‌ها جهت بهبود تجربه رانندگی ماشین‌هایشان، به طور همزمان از روش‌ها و ابزارهای مختلف صداگیری استفاده می‌کنند. با این حال، خیلی اوقات محیط و شیوه رانندگی افراد است که موجب تدریجی نویز می‌شود. لذا علی‌‎رغم تمهیدات سازنده برای صداگیری ماشین، باز هم سر و کله این صداها در کابین پیدا می‌شود. مهم است که پیش از انتهاب هرکدام از روش‌ها و ابزارهای صداگیری، ابتدا منشا صدا را بشناسید. اگر کابین ماشینتان پر سر و صدا شده، می‌توانید علت را در یکی از موارد زیر جویا شوید و بر اساس آن، یکی از روش‌های صداگیری را انتخاب کنید:

• صداهای مرتبط با قطعات مکانیکی خودرو (در راسشان قطعات موتور): بیشتر توسط روش ددینگ مرتفع می‌شوند.
• صداهای مرتبط با قطعات تریمی خودرو (در راسشان پیچ و مهره‌های کابین): بیشتر به کمک روش دمپینگ مرتفع می‌شوند.
• صداهای مرتبط با محیط بیرونی خودرو (در راسشان جاده): بیشتر به کمک روش دمپنینگ مرتفع می‌شوند.

در چه مواقعی نباید به سراغ صداگیری برویم؟

پیش از هرگونه اقدامی، اول از همه باید کشف کنید که خط قرمزهای صداگیری خودرو چیست. تمامی روش‌های صداگیری یک خط قرمز پررنگ دارند. آن هم استفاده از آن‌ها برای پوشش دادن اشکالات فنی است. حتما پیش از صداگیری اشکالات فنی ماشین خود را برطرف کنید. در ادامه چند نمونه از پرسر و صدا‌ترین اشکالات فنی خودرو را مورد بحث قرار خواهیم داد.

لرزیدن موتور به دلیل شکستگی در منیفولد

به نظرتان واضح‌ترین دلیل برای صداگیری خودرو چیست؟ جواب طبیعتا یا صدای گیربکس است یا لرزش موتور. نکته این جا است که لرزش موتور گاهی ناشی از نقص فنی است. اگر لرزش موتور ماشینتان با به گوش رسیدن صدای کشیدن هوا همراه بود، مشکل از منیفولد است. احتمالا اورینگ‌ها و واشرهای منیفولد در نتیجه نوسان دما ترک برداشته‌اند. با حل مشکل منیفولد، مشکل لرزش موتور نیز حل می‌شود.

صدای خرخر یا ضربه‌‌های متناوب از موتور

در ماشین‌هایی که گشتاور بالایی دارند، برجستگی‌های میل سوپاپ بیشتر از حد معمول است. در این ماشین‌ها سوپاپ‌ها بیشتر باز شده و حجم بیشتری از هوا و سوخت وارد می‌شود. رانندگی این ماشین‌ها بسیار لذت‌بخش است اما موتورشان زود به خرخر می‌افتد. این صدای ناهنجار از زمان روشن شدن ماشین (شدت بالا) آغاز شده و طی رانندگی (شدت کم‌تر) ادامه می‌یابد. برای رفع این صدا ابتدا سوپاپ‌ها و سپس استکان‌های تایپیت‌ها را چک کنید. اجازه ندهید که سوپاپ بیش از حد خلاص باشد. در صورت لزوم، استکان تایپیت‌ها را تعویض کنید.

صدای ضربه در محفظه زیرین موتور

مواجهه با صداهای اینچنینی مشخص می‌کند که لازم است ضمن توضیح درباره این که صداگیری خودرو چیست؟ در کنار هم کشف کنیم که صداگیری خودرو دقیقا شامل چه کارهایی نیست و نباید باشد. همانطور که گفتیم، خطرناک‌ترین کاری که ممکن است با صداگیری خودرو اشتباه گرفته شود، خاموش کردن صدای ناشی از اشکالات فنی است. یکی از دردسرسازترین و پرسر و صداترین اشکالات فنی در ماشین‌ها، تنظیم نبودن سوپاپ و میل لنگ است. در چنین شرایطی موتور نمی‌تواند میزان متعادلی از سوخت را با میزان مشخصی از هوا ترکیب کند. به همین دلیل هم موتور صدای «ناک» یا «تق‌تق» می‌دهد.

صدای فس فس داخل موتور

به طور کلی صدای فس‌فس خودرو هیچوقت نشانه خوبی نیست. اگر مدت زمان زیادی از کاهش فشار گاز کولر یا چک کردن آب رادیاتور ماشینانتان می‌گذرد، این صدا را بیشتر از همیشه جدی بگیرید. دو دلیل اصلی به گوش رسیدن صدای فس‌فس از کاپوت شامل آسیب وکیوم و نشتی لوله‌های مونور است. در چنین شرایطی دیگر صداگیری گزینه مناسبی به شمار نمی‌رود و باید ماشین را یک راست به تعمیرگاه ببرید. هرچه زودتر به تعمیرگاه بروید بهتر است، چراکه نشتی لوله‌های موتور می‌تواند طی مدت کوتاهی موجب پوسیدگی سرسیلندر شود. اگر علاوه بر صدای فس‌فس، متوجه زود به زود خالی شدن باک بنزینتان شدید، مشکل از وکیوم است.

سر و صدای اگزوز

ممکن است از خودتان بپرسید که اگر ریشه تمام این مشکلات فنی است، پس کاربرد صداگیری خودرو چیست؟ کم‌تر پیش می‌آید که در مواجهه با سر و صدای اگزوز، مجبور به تعمیرات فنی شویم. اگزوزها ذاتا و گاهی عمدا پرصدا طراحی می‌شوند. با این حال، اگر شما طرفدار اگزوزهای پر سر و صدا نیستید، می‌توانید به سراغ انجام روش‌های صداگیری بروید.

فقط به این نکته توجه داشته باشید که صدای اگزوز نباید از حالت عادی خود خارج شود. چنانچه متوجه هرگونه صدای غیرمعمولی از اگزوز شدید، حتما عملکرد صحیح موتور را بررسی کنید. ضمنا، خرابی لوله‌های ماشین نیز می‌توانند موجب بروز صداهای عجیب و غریب در اگزوز شوند.

صدای زوزه مانند از گیربکس

گیربکس‌ها به خودی خود سر و صدای قابل توجهی تولید می‌کنند. اگر بررسی کنیم که دلیل اصلی تمایل رانندگان به صداگیری خودرو چیست، قطعا به سر و صدای گیبرکس خواهیم رسید. با این حال، حتی گیربکس هم ممکن است به تعمیرات فنی نیاز داشته باشد. اگر متوجه شدید که گیربکس ماشینتان صدایی زوزه مانند می‌دهد، پس از بررسی موارد زیر به سراغ صداگیری بروید:

• صحت تنظیمات کلاچ
• تنظیم بودن دنده
• سلامت چرخ‌های ماهک
• سالم بودن گیربکس

صدای سوت لنت‌ها در زمان ترمز گرفتن

لنت هم از آن قطعاتی است که زود به جیغ زدن می‌افتد. ممکن است تنها یک روز پس از تعویض لنت، دوباره صدای سوت کشیدنش را بشنوید. این جاست که شاید پیش خودتان فکر کنید اگر حالا دمپنینگ نکنید، پس کاربرد صداگیری خودرو چیست؟ درک می‌کنیم که سوت‌های مداوم لنت، آن هم در یک مسیر ترافیکی چقدر کلافه کننده است. اما قبل از این که برای دمپنینگ دست به کار شوید، حتما دو مورد زیر را بررسی کنید:

• تمیزی اسلایدهای کالیپر
• سلامت و عدم وجود تاب خوردگی و لبه دار شدن در دیسک‌های ماشین

سخن پایانی

بعد از این همه مثال، ممکن است از خودتان بپرسید آیا صداگیری واقعا ضروری است؟ برای این که بفهمیم اهمیت واقعی صداگیری خودرو چیست، باید از مثال زدن و طرح سناریو بگذریم. در دنیای واقعی، بهم زدن تمرکز راننده و کاهش کیفیت تجربه رانندگی بخشی از دلایلی هستند که صداگیری مناسب خودرو را حائز اهمیت می‌کنند. حواستان باشد بی‌صدا بودن کابین، یکی از ملزومات هر ماشین مدرنی است. بنابراین اگر ماشینتان صدایی غیرمتعارف تولید می‌کند، یعنی یک جای عملکرد روتین آن لنگ می‌زند. از طرفی هرگونه ایراد در عملکرد روتین ماشین به معنای اصطکاک و استهلاک خودرو در دراز مدت است.

سوالات متدوال

چرا صداگیری خودرو اهمیت دارد؟

سر و صدای زیاد داخل کابین می‌تواند تمرکز راننده را کاهش دهد و ایمنی را به خطر بیندازد.  صداگیری مناسب نه تنها آرامش را افزایش می‌دهد، بلکه به افزایش عمر قطعات خودرو نیز کمک می‌کند.

تفاوت بین روش‌های ددینگ، دمپینگ و دمپنینگ در صداگیری خودرو چیست؟

در روش با کاهش لرزش، صدای ناشی از فعالیت خودرو نیز کاهش می‌یابد. در روش دمپینگ نیروهای مقاومتی دامنه نوسانات را کاهش می‌دهنددر روش دمپنینگ به جای محدود کردن منبع صدا، خود صدا کاهش داده می‌شود.

در چه مواقعی نباید به سراغ صداگیری خودرو برویم؟

صداگیری خودرو زمانی توصیه نمی‌شود که سر و صداهای داخل کابین ناشی از مشکلات فنی باشند. به عنوان مثال، اگر صدای لرزش موتور، خرخر سوپاپ‌ها، یا صدای ضربه در محفظه زیرین موتور شنیده می‌شود، باید ابتدا مشکلات فنی را برطرف کنید.

منابع:

منبع یک

منبع دو

منبع سه

منبع چهار